HET SPIJT ME! Mijmering na Thijs Römer’s voorstelling 'Een vorm van eenzaamheid'

iGisteravond ben ik naar Thijs Römer’s voorstelling ‘Een vorm van eenzaamheid’ geweest. Enigszins bedremmeld passeerde ik een tiental demonstranten die buiten voor het theater de mening van vermoedelijk heel veel landgenoten vertolkten. Kort samengevat: het is onkies om als dader – zelfs al heb je je wettelijke straf uitgezeten en aan de door de rechter opgelegde verplichtingen voldaan – financieel gewin uit een beschamend verleden te halen Of hij er veel aan verdiend heeft, kan ik trouwens niet nagaan. En of een deel van de recette naar Slachtofferhulp of een vergelijkbare organisatie gaat, weet ik ook niet. Het zou zeker een goede geste zijn.

Hoe de voorstelling was? Als theaterproductie zeker het aankijken waard, laat ik dat meteen zeggen. Goed gespeeld, knap gebruik van de ruimte, weinig toeters en bellen waardoor de aandacht volledig naar de inhoud kon gaan. Over die inhoud bleken bij ons vieren, toen we na afloop onze ervaringen uitwisselden, de meningen verdeeld. Zagen we genoeg zelfreflectie, hoorden we genoeg zelfkritiek? Of werden we meegetrokken in (al dan niet gefingeerde) anekdotische gesprekken met medegedetineerden, waarbij onwillekeurig de gedachte gevoed werd dat Thijs maar een heel klein dadertje is die door een onbezonnen ‘jeugdige’ misstap een goed overzienbare periode te midden van beroepsboeven moest doorbrengen. Toch hoorde ik in het goed geregisseerde stuk – met een belangrijke rol voor tegenspeler Yorick Zwart – ook de behoefte aan vergeving. Römer verwijst naar een bezinningsbijeenkomst bij de Humanistische Geestelijk Verzorger, waar de vraag ‘Hoe kan deze detentieperiode jouw leven veranderen?’ bij hem blijft haken. En tegen het einde vallen dan toch ook de langverwachte woorden: ‘het spijt me’. Ze klinken me als oprecht in de oren. Maar… ze zijn niet voor mij bestemd. Ik heb hem niets te vergeven. En daarom blijft de vraag of ‘wij’, het publiek, het juiste adres voor die woorden zijn. Ze hadden elders, en veel eerder, moeten klinken. En het is aan de slachtoffers om ze al dan niet te aanvaarden. Ik kon mezelf, hoe geboeid ik het stuk ook gevolgd heb, er toch niet toe brengen, na afloop te applaudisseren. Voor alle betrokkenen hoop ik dat de toekomst meer positiefs in petto heeft dan deze onbeantwoorde, maar ondanks de oprechte bedoelingen toch ook enigszins gratuit aanvoelende spijtbetuiging op het toneel. Maar daar zal nog hard aan gewerkt moeten worden!