De paus, kerkasiel en Pinksteren … Een mijmering

Paus Leo waarschuwt in zijn recente encycliek voor een nieuw Babel, een megalomaan project van mensen voor wie niets onmogelijk is. De paus verbindt deze metafoor met (de gevaren van) Kunstmatige Intelligentie. Ik ben van plan om deze handreiking uit Rome met zoveel mogelijk geïnteresseerden aandachtig te gaan lezen en bespreken. Wat dat betreft is Leo al snel net als zijn voorganger Franciscus een persoon geworden die door protestanten met veel sympathie en instemming beluisterd wordt. Aloude tegenstellingen tussen Rome en Reformatie werkten in mijn jeugd nog krachtig door. Zozeer, dat toen mijn roomse buurjongetje en naamgenoot Henkie halverwege de jaren zestig lid wilde worden van de overwegend gereformeerde voetbalclub waarvan mijn vader voorzitter was, het bestuur daar een extra vergadering voor inlaste. Ik herinner me dat, omdat de bestuursvergaderingen bij ons thuis plaats hadden. Uiteraard was ik niet aanwezig bij discussies en besluitvorming, maar het eindresultaat kreeg ik wel te horen: het uit louter gereformeerde mannenbroeders bestaande bestuur had besloten dat Henkie lid mocht worden! Waarlijk een oecumenische doorbraak die in zijn bescheiden context grensverleggend was. Tegenwoordig ervaar ik steeds vaker dat scheidslijnen tussen mensen niet zozeer met kerkelijke of religieuze verschillen samenvallen, maar met een manier van mens (willen) zijn en in deze wereld staan. Ik kan totale vervreemding ervaren bij mensen die lid van dezelfde kerk zijn, maar – ik noem maar een voorbeeld – nog een goed woordje doen voor oorlogsmisdadiger Poetin of de wijze waarop Israël omsprong met de opvarenden van de flotilla voor Gaza, of ‘ergens wel begrip hebben’ voor de uitspraken van politici als Markuzower. Tegelijkertijd kan ik een gevoel van zielsverwantschap ervaren met mensen met wie ik levensbeschouwelijk of kerkelijk soms niets gemeenschappelijk heb, maar die in hun levenswijze dezelfde weg (met vallen en opstaan) gaan, met dezelfde idealen en dezelfde inzet om deze handen en voeten te geven. Zulke mensen kom ik bijvoorbeeld tegen rond het nog altijd doorlopende kerkasiel in Kampen. Afgelopen week was ik er weer en ik zeg zonder zweverigheid dat ik in de vier uur dat we daar met zo’n tien mensen bijeen waren, heb ervaren wat Pinksteren kan betekenen. De afbeelding bij deze blog is trouwens van de Amerikaanse kunstenares Donna Shasteen en heet ‘The Spirit Searches’.