Waar de Tien Geboden ook alweer over gingen… Een mijmering over waarden die verloren gaan

Heeft u dat nou ook? Je leest dat Trump twittert dat de vrede met Iran een kwestie van uren is, of je leest hoe Poetin een staakt het vuren afkondigt. En met dat je het leest, weet je met verstand en onderbuik honderd procent zeker dat het niet gaat gebeuren! Dat het bluf, leugentaal, propaganda of manipulatie is, in elk geval niets dat met waarheid, oprechtheid en integriteit te maken heeft. Een van de tien geboden (liever spreek ik van ‘Wegwijzers’, met een hoofdletter), zegt: ‘Gij zult geen vals getuigenis spreken tegen uw naaste’. Dat heeft allereerst te maken met valse verklaringen voor het gerecht, waarvan bijvoorbeeld Naboth het slachtoffer werd (na te lezen in het Bijbelboek l Koningen, hoofdstuk 21, en probeer daarbij maar eens niet aan het roven van land op de Westelijke Jordaanoever te denken!). Meer algemeen geldt het gezegde, toegeschreven aan de Republikeinse senator Hiram Johnson die het in 1917 of 1918 tijdens de Eerste Wereldoorlog zei: "The first casualty when war comes is truth". Betrouwbaarheid en integriteit in spreken en schrijven is niet pas met Artificial Intelligence een extra punt van zorg en zorgvuldigheid geworden. Ik denk wel eens: het wordt hoog tijd om de Tien Wegwijzers als universele voor alle schepselen heilzame waarden weer eens onder de aandacht van ‘het grote publiek’ te brengen. In mijn jeugdjaren werden ze wekelijks voorgelezen in de kerkdienst. Dat hoeft wat mij betreft niet direct terug te komen. Maar een maatschappijbrede bezinning over de diepe waarde en wijsheid van deze Wegwijzers (denk ook aan het sabbatsgebod, een dag per week van ophouden weten), lijkt me zeer gewenst! Misschien iets dat kerken, moskeeën en synagogen gezamenlijk kunnen aanvatten?