IK WAS EEN KIND – Een heftige avond over kindermisbruik

Het is alweer enige tijd geleden dat de EO een documentaire uitzond van Geert-Jan Lassche, onder de titel ‘Ik was een kind’. De hoofdpersoon van die documentaire, Anneloes van ’t Licht, vertelt daarin over het seksueel misbruik waaraan ze in haar gezin van herkomst heeft blootgestaan en over de lange, moeilijke weg naar herstel van dat trauma, voor zover herstel ooit helemaal mogelijk is.  Ook de rol van godsdienst komt aan de orde, de ongezonde machtsstructuren die vaak met een beroep op Bijbelteksten worden gelegitimeerd. En de doofpotcultuur ter wille van ‘de eenheid’ in de geloofsgemeenschap. Enfin, het is een helaas maar al te bekend verhaal. Positief in deze trieste geschiedenis is, dat Anneloes haar leven op de rit heeft weten te krijgen. En meer dan dat, ze is vastbesloten en daadkrachtig om de lessons learned op haar eigen levensweg ten goede te laten komen aan lotgenoten, meelevende betrokkenen en professionele hulpverleners. Daartoe organiseert ze met haar stichting ‘Ik was een kind’ zogenaamde impactavonden. Bijeenkomsten waar in een veilige sfeer ruimte wordt geboden aan mensen om hun verhaal te doen en naar elkaars verhalen te luisteren. Ik was gisteravond uitgenodigd op zo’n impact-avond. Als ‘professional’. Tot mijn verrassing was het zaaltje waar de bijeenkomst plaatshad, tot de laatste stoel gevuld. Driekwart van de aanwezigen was vrouw. Een stuk of vijf mensen waren net als ik vanuit professionele betrokkenheid present. De overige aanwezigen waren – zo bleek uit de groepsgesprekken na de pauze – nagenoeg allemaal mensen met een trauma vanwege seksueel misbruik. Hetzij zelf ondergaan, hetzij aan en door anderen in hun gezin van herkomst. Er kwamen getallen langs die ik voor deze avond als overdreven zou hebben afgedaan, maar die ik oog in oog met de aanwezigen en hun verhalen aanhorend, onmogelijk kan bagatelliseren. Extra schokkend voor mij als vertegenwoordiger van ‘de kerk’ was het om te ontdekken, hoezeer ongezonde machtsverhoudingen en misbruik enerzijds schaamteloos gelegitimeerd kunnen worden door een beroep op de Bijbel, dan wel in de doofpot verdwijnen vanwege de ‘lieve vrede’ in de gemeenschap. Ik zou graag geloven dat dit soort praktijken ‘bij ons’ niet voorkomen, maar de werkelijkheid blijkt anders. Maar ach, zo naïef ben ik allang niet meer. ‘Het geloof’, het opportunistisch noemen van de naam van God, een beroep op de Bijbel of de leer en sfeer van de kerk, het kan allemaal dienen als brandstof, legitimatie, motivatie en dekmantel voor kwade doeleinden, van landjepik tot verkrachting. Des te meer raakte me hoeveel slachtoffers deze avond toch getuigden van hun geloof in echte liefde. Liefde tussen mensen, liefde van God. Lezers van mijn blog verwijs ik graag naar de website van Anneloes: www.ikwaseenkind.nl en naar de daar aangekondigde ‘impact-avonden’ in de komende maanden. Of je nu professional, lotgenoot of meelevende betrokkene bent, je zult er veel leren en steun en erkenning vinden.