In het laatst der dagen?

‘Dominee, denkt u ook niet dat we in de eindtijd leven?’ Mensen die niet vertrouwd zijn met christelijk religieus jargon zullen misschien de betekenis van deze vraag niet direct begrijpen, daarom even een kleine toelichting. Er is een bepaalde wijze van interpreteren van de zogenaamde apocalyptische Bijbelpassages – zoals onder meer te vinden in het boek Daniel, in het evangelie van Mattheüs en in het laatste boek van het Nieuwe Testament, de Openbaring – waarbij men de daarin gebruikte metaforen een op een koppelt aan de actualiteit. Dat gebeurt in onze tijd, het gebeurde bijvoorbeeld ook toen ik een jonge twintiger was. Het was in de tijd van de Koude Oorlog dat de Amerikaan Hal Lindsey een opvallend boek schreef met als de titel ‘De Planeet die aarde heette’. Daarin wist hij de marxistische ideologie van de Sovjet-Unie probleemloos terug te vinden in profetische passages bij Jesaja en Ezechiël en was de stichting van de staat Israël in 1948 in zijn uitleg niets anders dan de uitkomst van 'voorspellingen' die duizenden jaren daarvoor gedaan waren. Volgens hem ging ik, en al zijn lezers, de Grand Finale van de wereldgeschiedenis meemaken. Inlegkunde? Ik denk het wel. Maar ook wie met deze manier van Bijbellezen weinig affiniteit heeft, ontkomt tegenwoordig niet altijd aan de gedachte dat we ‘in het laatst der dagen’ zijn beland. Jezus spreekt in een indringende redevoering over oorlogen en geruchten van oorlog, over natuurrampen en epidemieën, mensen op drift en pseudo - Messiassen. En je hoeft echt geen overspannen fantasie te hebben om af en toe het beklemmende gevoel te ervaren dat deze wereld onder dusdanige hoogspanning staat, dat het vroeg of laat wel tot een kosmische ramp moet leiden. Leven we in de eindtijd? Het Bijbelse antwoord luidt volgens Jezus: dat weet God alleen. Daarmee relativeert hij al te overmoedige interpretaties, hoe overtuigend sommige eindtijdpredikers hun speculatieve interpretaties van de Bijbelse beelden ook weten te brengen. Maar Jezus doet nog iets: hij wijst erop dat zelfs al zou het einde van alle dingen aanstaande zijn, de gelovige mens zich niet door angst, maar door hoop mag laten drijven. Of Marten Luther het werkelijk ooit gezegd heeft, weet ik niet, maar aan hem wordt de uitspraak toegeschreven dat zelfs als zeker was dat morgen het einde van onze geschiedenis zou aanbreken, hij toch vandaag nog een boom zou planten. Het is nooit te laat om vandaag constructief te leven, te zaaien en te bouwen aan een betere dag van morgen.