Snapt u de wereld nog? Mijmering over influencers en gelukszoekers

Soms komen er in het nieuws gebeurtenissen langs waarvan je de omvang en impact nauwelijks kunt bevatten. Meer dan zeventigduizend – dat is een heel groot voetbalstadion vol – overwegend jonge mensen die zich – in veel gevallen met gevaar voor eigen leven – massaal richting Europa begeven. En je denkt: hoe krijg je zo snel zoveel jonge mensen bij elkaar? Antwoord: via sociale media. Vraag: maar wat voor influencer is in staat om zo’n enorm aantal mensen uit zo’n groot land als Marokko in zo korte tijd in beweging te krijgen, voor zo’n massale, ondoordachte en riskante actie die in potentie een forse hoeveelheid verdeeldheid in Europa had kunnen zaaien? Antwoord: Ik kan er wel eentje bedenken, zijn achternaam begint met een P.

En ik moest denken aan een essay van Roxane van Iperen dat ik onlangs tijdens een lange treinrit las, waarin ze mij en mijn generatie confronteert met een paar keiharde feiten: dat de smartphone niet een veredelde telefoon is met een paar handige nevenfuncties, maar een bijna oppermachtig medium waarmee talloze jonge mensen 24 uur per dag worden beïnvloed en gemanipuleerd. ‘Big Brother’ van Orwell was een onschuldige idealistisch systeem, vergeleken met de machtswellustelingen en geldwolven die in onze wereld aan de touwtjes trekken. Je denkt ook: wat voor samenleving is die Noord-Afrikaanse eigenlijk, als zoveel jonge mensen er blijkbaar alle risico’s voor over hebben om zich in een onzeker avontuur te storten? Ik kan me overigens nog wel iets voorstellen bij het massaal gedeelde gevoel van triomf als je met zoveel anderen de overkant gehaald hebt, ongeveer zoals wanneer je als underdog een topclub weet te verslaan. Maar al te snel wordt vergeten dat vele tientallen het niet haalden en nooit meer thuis zullen komen. Ik snap dat veel mensen zeggen: ik snap niets meer van deze wereld.